Τροφή για σκέψη.

Α. Ζεσταίνουν τις μηχανές τους οι αθλητές! Τα φαβορί του 43^ου ΑΜΑ, και δυο σχόλια για Γιώργο Σταμούλη και Ματίνα Νούλα.

Β. 11^ος Ημιμαραθώνιος Κρήτης, Αρκαλοχώρι, 4/10/26: Είσαι στην εκκίνηση; Είσαι νικητής!

Γ. Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου: οι 6 μεγαλύτεροι όλων των εποχών

Επιμέλεια: Στέφανος Αντωνάκης.

Το παρόν αφιερώνεται σε μια εκ των κορυφαίων Ελληνίδων δρομέων, την κυρία Δήμητρα Παπασπύρου. Όταν η εγχώρια δρομική κοινότητα βρισκόταν ακόμη στα σπάργανα, η Δήμητρα πέτυχε στο Μαραθώνιο του Βερολίνου (1989) ένα απίστευτο 2:34’24’’, επίδοση που στέκει ακόμη, 38 έτη μετά, ως η δεύτερη καλύτερη όλων των εποχών από Ελληνίδα αθλήτρια – πίσω μόνο από το ρεκόρ της μεγάλης Μαρίας Πολύζου. Δήμητρα, αποτελείς πάντα πρότυπο κι έμπνευση για τα νέα παιδιά – ευχαριστούμε από καρδιάς!

Μιλώντας λοιπόν για τα νέα παιδιά, νιώθω την ανάγκη να μοιραστώ με τους αναγνώστες κάποιες σκέψεις, που εφαρμόζονται τόσο στον αθλητισμό όσο και στη ζωή. Σε μια εποχή γεμάτη θορύβους και περισπάσεις, ο αθλητισμός μπορεί να δώσει σπουδαία πράγματα τόσο στα νέα παιδιά όσο και στους μεγαλύτερους. Αν θέλεις να γίνεις καλός αθλητής, αυτό που θα σε πάει τελικά ψηλά είναι η δύναμη κι η ποιότητα του χαρακτήρα σου. Ο χαρακτήρας κάποιου κι η παιδεία του (όχι εκείνη των όποιων τίτλων και των διπλωμάτων, αλλά η βαθιά κι η ουσιαστική) είναι η ισχυρότερη γραμμή άμυνας στον αθλητισμό και τη ζωή. Αν ξέρεις τι πιστεύεις και γιατί το πιστεύεις θα αποφύγεις τις δηλητηριώδεις σχέσεις, τις τοξικές δουλειές, τους φίλους του γλυκού νερού, και πολλά δυσάρεστα. Τις σημαντικότερες, τις πιο αληθινές δηλώσεις τις κάνουν τα έργα μας και όχι τα όποια μεγάλα λόγια. Και όσο σκληρότερα δουλεύουμε, τόσο φέρνουμε κοντά μας και την τύχη μας. Τα μικρά βήματα είναι εκείνα που φέρνουν τις μεγάλες αλλαγές, και ενώ πολλές φορές κυνηγάμε το μεγάλο, το εντυπωσιακό και το κραυγαλέο, είναι τα μικροπράγματα που κάνουν τελικά τη διαφορά – τα μικρά, επαναλαμβανόμενα καθημερινά και με συνέπεια. Γι αυτό άλλωστε λέμε ότι τα βαθιά ποτάμια δεν κάνουν φασαρία. Το φάρμακο για τα προβλήματά μας είναι πάντοτε μέσα μας, άσχετα αν πολλές φορές δεν το παρατηρούμε πρώτα εμείς οι ίδιοι. Για τούτο λέω ξανά και ξανά ότι το γνώθι σαυτόν είναι μεγάλο προτέρημα. Η ειλικρινής και ακομπλεξάριστη αυτοαξιολόγηση μπορεί να μας γλιτώσει από πολλά στραβοπατήματα και να μας προστατεύσει μακροπρόθεσμα. Πρέπει να αναγνωρίζουμε τα σφάλματα μας, πρέπει να επιδεικνύουμε γενναιότητα στην ανάληψη των ευθυνών που μας αναλογούν αντί να υπεκφεύγουμε, και αυτή η νοοτροπία δημιουργεί αντοχές και ψυχική ανθεκτικότητα. Άλλωστε, γενναίος είναι εκείνος που δεν αντιδρά εν βρασμώ, αλλά σκέφτεται προτού πράξει. Λένε ότι είμαστε ο μέσος όρος των 5 ανθρώπων που συναναστρεφόμαστε περισσότερο – ας επιλέγουν λοιπόν σωστά τα νέα παιδιά, γιατί το σημερινό τους περιβάλλον θα συνδιαμορφώσει τον αυριανό τους εαυτό. Όμως μακρηγορώ, επηρεασμένος από την επικαιρότητα… Κάτι για το τέλος λοιπόν – εμείς οι μεγαλύτεροι ας μην (βιαζόμαστε να) κρίνουμε αφ έδρας, ούτε να κουνάμε το δάχτυλο. Ας δώσουμε στους νέους το δικαίωμα του σφάλλειν, όντας ταυτόχρονα κοντά τους ώστε να μπορέσουν αυτά τα λάθη να τα κεφαλαιοποιήσουν υπέρ τους ως χρήσιμες εμπειρίες και μαθήματα ζωής – για να ζουν, να αγαπούν και να μαθαίνουν.

Α. Ζεσταίνουν τις μηχανές τους οι αθλητές! Τα φαβορί του 43^ου ΑΜΑ, και δυο σχόλια για Γιώργο Σταμούλη και Ματίνα Νούλα.

 

Η (δρομική) αγωνιστική σαιζόν έχει ξεκινήσει για τα καλά. Πολλοί και σημαντικοί αγώνες έχουν γίνει ή θα πραγματοποιηθούν τις επόμενες μέρες ανά την επικράτεια, και πλέον όλα τα βλέμματα στρέφονται προς το Μαραθώνα και τον προσεχή 43^ο Αυθεντικό Μαραθώνιο Αθηνών. Τόσο οι δρομείς του Πανελληνίου Πρωταθλήματος όσο και χιλιάδες άλλοι αθλητές και αθλούμενοι ολοκληρώνουν σιγά σιγά την προετοιμασία τους και όλοι ετοιμάζονται για τη μεγάλη γιορτή.

Μεταξύ των ανδρών, φαβορί για τις τρεις θέσεις του βάθρου φαντάζουν οι Καραϊσκος, Πιτσόλης και βέβαια οι Σταμούληδες (Γιώργος, Νίκος και Κώστας). Δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ και στους πολύ ικανούς για την έκπληξη και το βάθρο Κλέμεντς, Τσάκαλο, Μπουρίκα, Μένη, Νικολακέα, Λινάρδο, Μίνο, Πουρίκας και Τσουμάκα. Παρ’ ότι αουτσάιντερ σε σχέση με την προαναφερθέντες, είναι όλοι τους εξαιρετικοί αθλητές κι έχουν τη δυναμική για την υπέρβαση. Καιρού επιτρέποντος, θεωρώ ότι εφέτος ο πρώτος νικητής θα κάνει μια επίδοση της τάξης του 2:19’30’’ (συν/πλην 1΄00’’). Για να δούμε…

Θα ήθελα να απευθύνω εδώ ένα προσωπικό σχόλιο στον Γιώργο Σταμούλη. Γιώργο, στο Πανευρωπαϊκό στο Μπέρμιγχαμ, και παρά τη δύσκολη διαδρομή, θεωρώ ότι «είχες» ένα 2:18’20’’. Το 2:20’21’’ που τελικά έκανες δεν αντιστοιχεί στις πραγματικές σου δυνατότητες. Μην παρεξηγηθώ – ως πρώτη ευρωπαϊκή εμφάνιση ήταν καθόλα εντυπωσιακή και τα συγχαρητήρια είναι τόσο πανάξια όσο και δεδομένα. Όμως στην τέταρτή σου εμφάνιση σε Μαραθώνιο, θεωρώ ότι τα όριά σου είναι ακόμη μακριά. Εμφανίζεσαι (θα μου επιτρέψεις) λίγο ανυπόμονος. Δοκίμασε να ξεκινάς λίγο πιο συνετά κι υπομονετικά στο πρώτο μισό, κυνήγησε τον αγώνα από κει και πέρα, και κάθε φορά θα πιάνεις τα πραγματικά όρια που σου επιτρέπει η τότε προετοιμασία σου – ενώ στον τερματισμό θα είσαι πολύ καλύτερα, τόσο σωματικά όσο και πνευματικά. Δοκίμασε στον προσεχή ΑΜΑ να ξεκινήσεις πιο συντηρητικά, και θα δεις τη μεγάλη κούρσα θα έρθει. Δες σε αυτό και το πρόσφατο παράδειγμα της Ματίνας Νούλα, η οποία μετά το πάθημα (και ευτυχώς, μάθημα) της Πράγας, τι μεγάλη εμφάνιση έκανε στο Μπέρμιγχαμ μαζί σου. Γιώργο, η γνώση κι η υπομονή είναι το φως με το οποίο βρίσκουμε το δρόμο μας. Έχεις δίπλα σου τον ιδανικό καθοδηγητή – ο προπονητής σου Δημήτρης Θεοδωρακάκος θα σου δείξει το καλύτερο παράδειγμα. Δεκαοχτώ χρόνια συνεχούς, καθημερινής προσπάθειας («διά βίου αθλητής»…) τον έφεραν από τις 3 ώρες στο 2:19’20’’. Αν κάτι χαρακτηρίζει την τεράστια καριέρα του είναι η επιμονή, η υπομονή, το πείσμα, η στοχοπροσήλωση, η αφοσίωση – αυτό που συνοπτικά αποκαλούμε «ψυχική δύναμη». Θεωρώ ότι είσαι πιο γρήγορος από εκείνον. Αν δουλέψεις στα παραπάνω, θα δεις πόσο μακριά θα φτάσεις. Το είναι μας είναι το μυαλό μας, έτσι δε λέμε; Να θυμάσαι ότι στη ζωή και τον αθλητισμό, «όλα να τα έχω, πράμα δεν κατέχω»! Όταν κερδίζεις, ας μη νιώθεις θεός, κι όταν χάνεις, μην απογοητεύεσαι. Τα πάντα μεταβάλλονται, κι οι πληγές πάντα γίνονται φωλιές για άνθη. Τις ευχές μου Γιώργο!

 

Όσον αφορά στον αγώνα των γυναικών, θεωρώ ότι εφέτος είναι η χρονιά της Ματίνας Νούλα. Όχι μόνο γιατί φαντάζει ως το μεγάλο φαβορί για τη νίκη, αλλά και γιατί κυνηγάει εδώ και καιρό το ρεκόρ της σπουδαίας Μαρίας Πολύζου. Στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Μπέρμιγχαμ, το αστέρι από το Καρπενήσι έκανε μια άψογη εμφάνιση [πρώτο/δεύτερο μισό σε 1:20’52’’ / 1:19’10’’ αντίστοιχα (- 1’42’’ negative split), για ένα τελικό 2:40’02’’]. Όποιος ακολουθεί τέτοια τακτική, θα ναι πάντα νικητής του χθεσινού εαυτού του. Πλέον φαίνεται ότι «έχει» στα πόδια της μια επίδοση της τάξης του 2:38’25’’ (συν/πλην 30’’). Το αν θα βγει αυτή η επίδοση στον αγώνα θα κριθεί στις λεπτομέρειες (και βέβαια στις συνθήκες). Ωστόσο, η Ματίνα έχει καταθέσει εδώ και καιρό τα διαπιστευτήριά της, και ανυπομονώ να παρακολουθήσω κι αυτήν την κούρσα της. Ματίνα, θυμάσαι τον στίχο του Παλαμά που σου απηύθυνα προ καιρού; Κι αν στην Πράγα ήσουν ο «γκρεμιστής», τώρα στο Μπέρμιγχαμ ήσουν ο «κτίστης». Το όνειρο που δεν τρέφεται με όνειρο πεθαίνει, μην το ξεχνάς….. Εύγε!

Όσον αφορά στις υπόλοιπες θέσεις του βάθρου (και με την Μαρινάκου να είναι μάλλον απούσα) θα δούμε ενδεχομένως την Κουτλή (η οποία όμως ίσως αγωνιστεί στη Βαλένθια στις 6/12), ενώ θα γίνει ωραία μάχη μεταξύ των Βλαχάκη, Αναστασάκης και Κανούτα. Αουτσαίντερς (θεωρητικά και μόνο) και πολύ ικανές θα εμφανιστούν οι Κωνσταντινοπούλου Ισμήνη, Ρεμπούλη, Κοκορού, Κατσιμάντου, Δημάκη, Ανδρικοπούλου, Μαλάι, Κοσμίδου και Καπουλά.

Όμως ένας αγώνας (πολλώ δε ένας αγώνας με τα χαρακτηριστικά και την σημειολογία του ΑΜΑ) δεν είναι μόνο το βάθρο κι οι επιδόσεις. Όσοι λοιπόν εκ των αναγνωστών δεν συμμετάσχουν και οι ίδιοι σε μια από τις αποστάσεις της διοργάνωσης, ας αφιερώσουν λίγο χρόνο για να παρακολουθήσουν τους αγώνες. Νομίζω ότι θα συγκινηθούν, και θα αποκομίσουν μαθήματα ζωής. Δοκιμάστε το, και θα με θυμηθείτε!

Β. 11^ος Ημιμαραθώνιος Κρήτης, Αρκαλοχώρι, 4/10/26: Είσαι στην εκκίνηση; Είσαι νικητής!

Λίγα εικοσιτετράωρα μας χωρίζουν από το μεγαλύτερο δρομικό γεγονός στο νησί. Ο Ημιμαραθώνιος Κρήτης, για 11^η χρονιά, θα μαζέψει στο Αρκαλοχώρι και την ευρύτερη περιοχή 6000 δρομείς, 750 εθελοντές κι αμέτρητους επισκέπτες και θα δείξει για άλλη μια φορά ότι ο αθλητισμός είναι γιορτή. Έχουν γραφτεί άπειρα γι αυτόν τον αγώνα, δεν έχει νόημα να τα επαναλάβω εδώ. Έχουμε περισσότερο ένα κοινωνικό γεγονός και φαινόμενο, παρά άλλη μια αθλητική διοργάνωση, όσοι έχετε έρθει καταλαβαίνετε. Οι υπόλοιποι, βάλτε το στον προγραμματισμό σας με την πρώτη ευκαιρία. Σε μια περιοχή που μετράει ακόμη τις πληγές της από το μεγάλο σεισμό του 2021 (και με τον καιρό να δείχνει εφέτος τα δόντια του…) οι άνθρωποι εκεί ανοίγουν κυριολεκτικά τα σπίτια τους, φοράνε το καλύτερό τους χαμόγελο (αληθινό κι ειλικρινές, θα το διαπιστώσετε όσοι βρεθείτε στην περιοχή) κι αγκαλιάζουν και χειροκροτούν όλους τους συμμετέχοντες. Δεν υπάρχει καλύτερη επιβεβαίωση του «ιστορία γράφουν οι παρέες», δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα στην πράξη για το πώς ο αθλητισμός μπορεί να μεταμορφώσει ένα μέρος, και δεν έχω λόγια να ευχαριστήσω κι εγώ από τη μεριά μου όλους τους εμπλεκόμενους γι αυτό που μας προσφέρουν απλόχερα όλα αυτά τα χρόνια.

Κοιτάζω τις λίστες των συμμετοχών και δεν ξέρω πού να πρωτοσταθώ, ή ποιον φίλο να χαιρετήσω, θα ναι όλοι εκεί. Δεν γίνεται αγώνας χωρίς το Ζορμπά Μίνο, ούτε χωρίς τον κρητικό αντάρτη, τον Μανιουδόκωστα – θα σύρετε πρώτοι το χωρό στο γλέντι μετά τον αγώνα;! Θα είναι εκεί η κομμάντο Μελίσσα Αναστασάκης και η ανερχόμενη «αεροδυναμική» Αθανασία Κοκορού, και θα δούμε πολύ ωραία μάχη μεταξύ τους – θεωρώ δε ότι θα καταρριφθεί το ρεκόρ διαδρομής για τις ελληνίδες γυναίκες (το έχει η Τσουπάκη με 1:20’54’’). Το πούλεν του Μπάμπη Ποσονίδη, ο Νίκος Σταμούλης, για να ναι ο πρώτος Έλληνας (και ίσως πρώτος γενικής) και να πάρει το αντίστοιχο ρεκόρ (Μένης, 1:10’24’’) θα πρέπει να κατέβει το 1:08’00’’, και να δείξει υπομονή και σύνεση ως το πρώτο δεκάρι. Όσο για τον φίλο Απάτσι Σάββα Σπανούδη… Θα τον αφήσω να με περάσει για να πάρει τη χαρά, μιας και η ομάδα μου (ΟΦΗ) κέρδισε στο super cup τη δικιά του αγαπημένη ΑΕΚ (που έχουν γίνει οι καλύτεροι πελάτες μας!). Σάββα, σας αγαπάμε σαν αδέρφια και το ξέρεις. Καλή πορεία εφέτος, καλή επιτυχία στον δύσκολο αγώνα που έχετε στην Ευρώπη (champions league) και να θυμάσαι ότι η χαρά σας και χαρά μας. Και μόνο που ο Πρόεδρος της ΑΕΚ κος Μάριος Ηλιόπουλος έμεινε στην απονομή και χειροκρότησε ιπποτικά όπως κι όλοι οι φίλαθλοι, σας κάνει για πάντα νικητές της καρδιάς μας!

Θα σταματήσω κάπου εδώ – γιατί αν ήθελα να αναφερθώ σε όλους τους αγαπημένους με τους οποίους θα ανταμώσουμε την Κυριακή, μάλλον θα κούραζα τον αναγνώστη. Με το καλό να σμίξουμε φίλοι μου! Καλή επιτυχία σε όλους!

Κλείνοντας το παρόν, θα ήθελα να απευθύνω πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους αθλητές μας που αγωνίστηκαν στον Ημιμαραθώνιο της Κοπεγχάγης (20/09/2026). Για το νοήμονα Γιώργο Σταμούλη και τη Ματίνα Νούλα έγραψα παραπάνω. Η κομμάντο Μελίσσα Αναστασάκης έκανε ένα εξαιρετικό 1:14’50’’, και δείχνει ότι αν αγωνιστεί στον ΑΜΑ θα διεκδικήσει επάξια μια θέση στο βάθρο. Ο «δικός μας» Χρίστος Κώνστας έγραψε ένα μεγάλο 1:21’53’’ δείχνοντας ότι τα χρόνια είναι μόνο ένας αριθμός. ΜΠΡΑΒΟ! Πολλά εύσημα και στην ανερχόμενη (γεν. 2002) κι «αεροδυναμική» Αθανασία Κοκόρου για τη μεγαλειώδη της εμφάνιση στα Γιάννενα (30 χλμ, γύρος της Λίμνης). Με τακτική κατάλληλη για σεμινάριο, έγραψε νέο ρεκόρ διαδρομής (1:50’11’’), κι αν αγωνιστεί στον προσεχή ΑΜΑ το 2:42’00’’ (συν/πλην 1’00’’, ανάλογα και με τις καιρικές συνθήκες) την περιμένει. Την ερχόμενη εβδομάδα (11/10/2026) θα αγωνιστεί στο Σικάγο το πουλέν της Κρήτης, ο Μηνάς Μανούσακας. Του εύχομαι από καρδιάς κάθε καλό, και θεωρώ ότι θα μπορέσει να σπάσει το 2:30’00’’. Στον ίδιο αγώνα θα δούμε και την αεροδυναμική Ελένη Κυρατζή η οποία εκτιμώ ότι έστω και οριακά θα κατέβει το τρίωρο. Καλή επιτυχία σε όλους!

Γ. Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου: οι 6 μεγαλύτεροι όλων των εποχών

Εν είδι επιλόγου, και καθώς παρακολουθούμε τις πρόσφατες επιτυχίες της Εθνικής Ομάδας ποδοσφαίρου, θα μου επιτρέψετε μια μικρή παρέκκλιση από τη συνήθη θεματική του γράφοντα – άλλωστε, δεν έκρυψα ποτέ την αγάπη μου για το ποδόσφαιρο! Εφέτος απολαύσαμε ένα εξαιρετικό Παγκόσμιο Κύπελο στα γήπεδα του Καναδά, των ΗΠΑ και του Μεξικό, το οποίο πανάξια κατέκτησε η Ισπανία. Έπαιξε το πιο ολοκληρωμένο και σύγχρονο ποδόσφαιρο, ο Ρόδρι ψηφίστηκε (επίσης πανάξια) ως ο MVP της διοργάνωσης, και το Αγγλία – Γαλλία 6-4 (ημιτελικός) ήταν λες και βγήκε από το ωραιότερο ποδοσφαιρικό παραμύθι. Πριν όμως από αυτούς – ποιοι ήταν οι 6 μεγαλύτεροι όλων των εποχών; Οι απόψεις είναι πολλές, και κάθε εξάδα (ή εφτάδα, ή ό,τι άλλο) θα έχει πολλούς αντιλόγους. Άλλωστε γι αυτό ακριβώς είναι οι κάθε λογής λίστες – για να τις παρακάμπτουμε, να τις αμφισβητούμε ή να τις αγνοούμε! Ή – να φτιάχνουμε τις δικές μας. Με κάθε δικαίωμα λοιπόν στο λάθος και την υποκειμενικότητα, για τον γράφοντα οι 6 κορυφαίοι παρουσιάζονται παρακάτω.

Μιλώντας για ήθος, σεμνότητα, αθλητικές επιδόσεις, τίτλους, διάρκεια και ποδοσφαιρική ευφυΐα, ο θεός του ποδοσφαίρου, πάνω και πέρα από όλους, λέγεται Λιονέλ Μέσσι.

Ο βασιλιάς, είναι για πάντα ο Πελέ. Είδωλο μιας άλλης εποχής, ίσως αγνότερης, και σίγουρα με ένα ποδοσφαιρο με περισσότερο μπρίο, φαντασία και συναίσθημα. Ήταν άλλωστε και ο αγαπημένος του γκουρού της ελληνικής αθλητικής δημοσιογραφίας Γιάννη Διακογιάννη, μαζί με τα άλλα ιερά τέρατα της εποχής: Ντι Στέφανο, Κρόιφ και Μπεκενπάουερ.

Το γελαστό παιδί του Παγκόσμιου ποδοσφαίρου, μάγος και ζογκλέρ ταυτόχρον, ήταν ο Ροναλντίνιο, αγαπητός σε συμπαίκτες κι αντιπάλους, και με μια φαντασία και δημιουργικότητα μοναδική.

Ο κροίσος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου είναι ο Κριστιάνο Ρονάλντο. Οξυδέρκεια, εκτελεστική δεινότητα (975 γκολ, δεινός σκόρερ με όποια ομάδα κι αν έχει αγωνιστεί), απίστευτη σωματοδομή και πάθος για την εκγύμναση, μοναδική διάρκεια (41 ετών ήδη), αν είχε πιο σεμνό χαρακτήρα θα ταν δίπλα στον Λιονέλ Μέσι.

Ο Τσε Γκεβάρα του ποδοσφαίρου λέγεται Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα. Αγαπήθηκε όσο κανείς, στα όρια της λατρείας, και παρ ότι αυτοκαταστροφικός θα λάμπει εσαεί στην καρδιά του φίλαθλου κοινού.

Για το τέλος – ο κορυφαίος Ευρωπαίος, ο ιπτάμενος Ολλανδός, ο πολύς Γιόχαν Κρόιφ. Στην εποχή του πιο «αυθόρμητου» ποδοσφαίρου, ο Γιόχαν Κρόιφ έφερε την ομαδικότητα, τη συνεχή κίνηση, την κάλυψη των κενών χώρων, ενώ ως προπονητής της Μπαρτσελόνα ήταν ο δημιουργός του passing game. Το νο14 της φανέλας του ενέπνευσε έκτοτε γενιές και γενιές.

Ως υστερόγραφο, ας κρατήσουν οι αναγνώστες το εξής: «όταν υπομένεις τις κακουχίες με γαλήνιο μυαλό, αφαιρείς από την ατυχία την ισχύ και το βάρος της».

Με τιμή, Στέφανος Αντωνάκης

Ηράκλειο 02/10/2026