Cushioning παπούτσια: Αλλάζουν πράγματι τον τρόπο που τρέχουμε;

 Runbeat Team   2021-05-21 11:40  

Cushioning παπούτσια: Αλλάζουν πράγματι τον τρόπο που τρέχουμε;


Κάθε δρομέας ένα από τα πρώτα πράγματα για τα οποία αναρωτιέται ξεκινώντας το τρέξιμο είναι αν τα παπούτσια που διαθέτει ή έχει βάλει στο "μάτι" να αγοράσει απορροφούν τους κραδασμούς και αν η απορρόφηση τους είναι η ενδεδειγμένη για ένα ασφαλές τρέξιμο. Όταν καταλήξουν σε ένα υποκειμενικό ούτως ή άλλως συμπέρασμα, το επόμενο ερώτημα που θα κληθούν να απαντήσουν είναι για πόση διάρκεια(χιλιόμετρα ή χρονικό προσδιορισμό) αυτό το ζευγάρι παπούτσια που τους ενδιαφέρει θα διατηρεί τα αρχικά επίπεδα απορρόφησης κραδασμών.

Με αυτά τα δεδομένα θα πρέπει πρώτα να ρίξουμε μια ματιά όχι στο "τι κάνει" αλλά κυρίως στο τι "δεν κάνει" το τμήμα του παπουτσιού που έχει προορισμό να μας προστατεύσει από τους κραδασμούς, δηλαδή κυρίως η ενδιάμεση σόλα και η εξωτερική σόλα ενός cushioning παπουτσιού.

Tι δεν κάνει ένα cushioning παπούτσι

 Όσον αφορά τις μελέτες δυνάμεων αντίδρασης εδάφους, οι οποίες έχουν δημοσιευθεί μέχρι σήμερα εν πολλοίς έχουν παράξει αντίθετα αποτελέσματα. Μια από τις τελευταίες σχετικές έρευνες για παράδειγμα ,κατέδειξε ότι η μαλακοτερη ενδιάμεση σόλα αύξησε την μέγιστη κατακόρυφη δύναμη 1 (Baltich et al., 2015; Hennig et al., 1996; Milani et al., 1997).

Για να το κατανοήσουμε καλύτερα ,το παρακάτω γράφημα εξηγεί τι γίνεται με την κατακόρυφη δύναμη 1, η οποία ονομάζεται επίσης Fz1 ή την αιχμή (ή παθητική) κορυφή και τον κατακόρυφο ρυθμό φόρτωσης που εμφανίζεται.

Αυτό που συχνά δεν γίνεται καλά κατανοητό είναι ότι η κατακόρυφη δύναμη 1 δεν είναι κάτι που πρέπει να εξετάσουμε μεμονωμένα. Με άλλα λόγια, το Fz1 (το κατακόρυφο συστατικό της πρώτης κορυφής δύναμης κρούσης) δεν μπορεί απλώς να θεωρηθεί πόσο σκληρά χτυπά το έδαφος το πόδι μας όταν προσγειώνεται ,γεγονός το οποίο αποτελεί μια πολύ συχνή παρανόηση.

Αντίθετα, αποτελείται από μια σύνθεση δυνάμεων, μερικές από τις οποίες μπορούν να αποδοθούν σε πρόσκρουση στη φτέρνα, καθώς και φορτία χωρίς πρόσκρουση που μεταδίδονται μέσω της φτέρνας, καθώς και φορτία που μεταδίδονται μέσω του μεταταρσίου τμήματος του ποδιού. Σκεφτείτε δόνηση, επιτάχυνση, πίεση και περίπου 9-10 άλλα φορτία εσωτερικά.

Επομένως, η κατακόρυφη δύναμη 1 δεν είναι κατάλληλη ως ένδειξη εξασθένησης κραδασμών κατά τη διάρκεια της λειτουργίας (Shorten & Mientjes, 2011).

Ο μέγιστος ρυθμός φόρτισης μπορεί να μας δώσει πιο χρήσιμες πληροφορίες (αλλά θα πρέπει να προσέξουμε να μην το χρησιμοποιήσουμε ως σημείο αναφοράς, ιδιαίτερα για τραυματισμό που σχετίζεται με το τρέξιμο).

Μελέτες που έχουν εξετάσει τον μέγιστο κατακόρυφο ρυθμό φόρτισης 1 βρήκαν ότι οι πιο μαλακές ενδιάμεσες σόλες δείχνουν μείωση του μέγιστου κατακόρυφου ρυθμού φόρτισης (Hennig et al., 1996; Milani et al., 1997; Sterzing et al., 2013), υποδεικνύοντας βελτιωμένη απορρόφηση παπουτσιών από μια πιο μαλακή μεσαία σόλα.

 

Η μαλακή σόλα προστατεύει αλλά όχι για αυτό που νομίζουμε

Για καιρό γνωρίζουμε ότι η απορρόφηση των κραδασμών(cushioning shoes) μας προστατεύει από τραυματισμό που σχετίζεται με το τρέξιμο (RRI), επειδή βοηθάει στην "εξασθένηση των σοκ πρόσκρουσης". Ωστόσο αυτή η απλή θεωρία αποδεικνύεται μονοδιάστατη. Όχι επειδή δεν είναι δυνατό να προστατεύει μια μαλακή ενδιάμεση σόλα, φυσικά και μπορεί, αλλά όχι για τον λόγο που αρχικώς νομίζαμε.

Πιθανώς δεν έχει καμία σχέση με τη μείωση της μέγιστης δύναμης πρόσκρουσης. Αντ' αυτού, σε αυτό που πλέον εστιάζουμε είναι στο πώς η απορρόφηση των κραδασμών μπορεί να επηρεάσει και να διαφοροποιήσει άλλες βιομηχανικές μεταβλητές. Η υποκειμενική αντίληψη της σκληρότητας ή της μαλακότητας των παπουτσιών είναι συνάρτηση των μηχανικών παραμέτρων που επηρεάζουν τη βιομηχανική του ποδιού (Sterzing, 2015).

Γνωρίζουμε ότι ο μέγιστος κατακόρυφος ρυθμός φόρτωσης 1 συσχετίζεται με την υποκειμενική αντίληψη των δρομέων (Milani et al., 1997) αλλά όχι με τις μέγιστες δυνάμεις πρόσκρουσης. Προηγούμενη έρευνα διαπίστωσε ότι όταν οι συμμετέχοντες έτρεξαν με παπούτσια που διαθέτουν διαφορετική σκληρότητα στη μεσαία σόλα ,μπόρεσαν να διακρίνουν τις διαφορές στην απόδοση απορρόφησης παπουτσιών (Hennig et al., 1996; Milani et al., 1997, Sterzing et al., 2013).

Η πιο πρόσφατη έρευνα ξεκαθαρίζει τι και πως επηρεάζουν τα cushioning παπούτσια

Ωστόσο, η επιστημονική διαμάχη ανατροφοδοτήθηκε από μια πολύ πρόσφατη έρευνα. Οι μηχανικές διαφορές λόγω της σκληρότητας της μεσαίας σόλας δεν προκάλεσαν αλλαγές στην κινητικότητα των κάτω άκρων κατά τη διάρκεια της επαφής στο έδαφος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτής της μελέτης ήταν το εύρημα ότι οι μεταβλητές δυνάμεων οριζόντιας αντίδρασης εδάφους δεν επηρεάστηκαν από τη διαφορετική σκληρότητα μεσαίας σόλας. Πιο απλά, οι ερευνητές κατέληξαν ότι η σκληρότητα της ενδιάμεση σόλας δεν είχε καμία επίδραση στις σημαντικές βιομηχανικές παραμέτρους του φρεναρίσματος μέσω της προσγείωσης του ποδιού στο έδαφος και της επιτάχυνσης (ιδιαίτερα οι υψηλές στιγμές φρεναρίσματος έχουν συσχετιστεί με το RRI σε γυναίκες δρομείς). 

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι δεν ήταν δεδομένο ότι ένας δρομέας μπορούσε να αντιληφθεί τη διαφορά μεταξύ σκληρών και μαλακών παπουτσιών τρεξίματος και ότι στην πραγματικότητα υπήρχε ένα κατώφλι στο οποίο η αντίληψη αυτή περιπλέκεται. Το σημείο αυτό ήταν το μηχανικό μέγιστο μέγεθος επιτάχυνσης πρόσκρουσης 1,12 g.

Ωστόσο, τα παπούτσια με πέλματα που παρουσιάζουν διαφορές στην επιτάχυνση της πρόσκρουσης των 0,66 g, προκαλούν διαφορές στην απόδοση της μηχανικής προστασίας των παπουτσιών ενώ διατηρούν παρόμοια κινητικότητα για τα κάτω άκρα.

 

Με άλλα λόγια, η απορρόφηση των κραδασμών επηρεάζει την κινητικότητα, αλλά όχι την κινηματική!(Σημ:Η κινητικότητα επικεντρώνεται στην κατανόηση της αιτίας διαφορετικών τύπων κινήσεων ενός αντικειμένου όπως η περιστροφική κίνηση στην οποία το αντικείμενο βιώνει δύναμη ή ροπή. Η κινηματική εξηγεί τους όρους όπως επιτάχυνση, ταχύτητα και θέση αντικειμένων).

Σίγουρα με έναν τέτοιο δείκτη δεν πρόκειται να ασχοληθεί ένας δρομέας ούτε καν ένας κλινικός σχετικός με το αντικείμενο. Για να το εντοπίσετε θα πρέπει να υπάρχει επαρκής διαφορά στη σκληρότητα της μεσαίας σόλας ώστε να το παρατηρήσετε.

Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο, γιατί μας λέει ότι απαιτούνται ελάχιστες διαφοροποιήσεις και μικρές λεπτομέρειες για να προκαλέσουν αλλοιώσεις στη λειτουργία της βιομηχανικής και της υποκειμενικής αντίληψης.

Σε κάθε περίπτωση αντίστοιχες μηχανικές παράμετροι επιτρέπουν τη λήψη πιο ενημερωμένων αποφάσεων σχετικά με το σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την κατασκευή παπουτσιών για το τρέξιμο.